Thắp điện thâu đêm khai thác vàng trái phép

- Có lẽ, chưa có thờiđiểm nào tình trạng khai thác vàng trái phép lại “nóng” như thời điểm hiện tại ởBắc Kạn, khi cùng một lúc, trên một tuyến sông Bắc Giang dài gần 30km có hàngchục điểm khai thác vàng trái phép đèn led âm trần.

Một vệt các xã Thượng Giáo,Bành Trạch, Hà Hiệu, Lương Thượng, Thuần Mang, Kim Hỷ, Lạng San, Thượng Ân,Thượng Quan, Nà Phặc, Cốc Đán… thuộc các huyện Na Rỳ, Ngân Sơn, Bạch Thông… từlâu đã nổi cộm vấn nạn đào đãi vàng trái phép đèn led âm trần máy phát điện .

Những nỗ lực của chínhquyền sở tại đã đẩy lùi “cơn sốt vàng” được phần nào, tuy nhiên, giá vàng tăngmạnh thời điểm vừa qua đã tạo nên sức hấp dẫn ma mãnh khiến các chủ bưởng quaycuồng khai thác vàng trở lại. Và, sự trở lại lần này ồ ạt, táo bạo, quyết liệthơn xưa!

Điểm khai thác vàng tại bản Nà Làng, xã Lương Thượng, huyện Ngân Sơn, Bắc Kạn. Ảnh: Kiên Trung Đường quốc lộ 3B dẫn vào hai huyện NgânSơn, Na Rỳ là con đường độc đạo, đồng hành cùng nó là con sông Bắc Giang dàitrên 30km. Con sông này, có những khúc dềnh dàng khuất nẻo so với trục đườnghuyết mạch, nhưng phần lớn chạy song song, chỉ cách đường một đám đất ruộng, bãisoi.

Phần lớn, hoạt động khai thác vàng trái phép đềubám dọc sông, và như thế có nghĩa là ôm theo trục đường quốc lộ. Vì thế, cónhững điểm nào khai thác vàng tặc, có bao nhiêu điểm…, ai cũng có thể nhìn thấycả.

Đêm ngày 10/11/2011, chúngtôi đã được tận mắt chứng kiến những khai trường vàng tặc thắp điện thâu đêmkhai thác vàng trái phép ở một loạt các xã ven sông.

Theo phản ánh của ngườidân, các đối tượng khai thác vàng trái phép thường diễn ra về đêm, còn ban ngàyđều án binh bất động.

Đó là chiêu thức đối phóvới chính quyền sở tại và các đoàn công tác, kiểm tra tình hình quản lý, cấpphép, khai khoáng trên địa bàn.

Tuy nhiên, điều đáng bàn,các đối tượng công khai chạy máy phát thắp điện lung linh, cùng với tiếng máyxúc, máy sàng tuyển… vận hành hết công suất. Tất cả những hoạt động khai tháctrái phép này đều được cảnh giới bằng một đội “chim lợn” chốt ở các điểm nhạycảm.

Khi có “đối tượng lạ” haylực lượng chức năng xuất hiện, chim lợn sẽ báo về các bãi khai thác để các đốitượng tẩu tán, bỏ trốn khỏi hiện trường. Cách thức đối phó này đã nhiều lần “vôhiệu hóa” khiến các tổ kiểm tra phải… về tay trắng.

Một bãi khai thác cát và tận thu vàng trên sông Bắc Giang - địa điểm chảy qua xã Lạng San, huyện Na Rỳ - Ảnh: K.Trung Bắt đầu đến địa phận xã Thuần Mang (huyệnNgân Sơn), xe của chúng tôi được “chăm sóc” bởi một chiếc xe ga không biển số.Hai người đàn ông trên chiếc xe này kiên nhẫn bám theo sau, “đồng hành” trên mộtchặng đường dài.

Trên trục đường này, không riêng gì các xe lạ,tất cả các xe (dù mang biển số 97 hay không) chạy về đêm qua đoạn đường này đềuđược “chăm sóc”. Các “chim lợn” trực sẵn ở các điểm cua, hay một ngách đườngxương cá nào đó làm nhiệm vụ cảnh giới.

Khi có “động”, thông tin sẽ được báo về để “hậuphương” kịp thời trở tay. Chiêu thức xưa cũ này thực sự có hiệu quả ở Ngân Sơn,Na Rỳ bởi đây là vùng địa bàn đồi núi, địa hình phức tạp, khó khăn…

Chiếc xe bám đuôi lúc rì rìở phía sau, lúc vọt lên phía trước. Đêm chưa khuya nhưng lượng xe qua lại trêntrục đường 3B rất ít, chỉ có xe của chúng tôi, chiếc xe “chim lợn”, một vài xebốn chân trọng tải lớn cùng chiều hay ngược chiều chở đằng sau một chiếc máy xúckềnh càng - phương tiện cơ giới góp sức quan trọng cho các bưởng vàng, vì mộtđêm nó có thể “ngoạm” hết cả một vạt đất rộng vài trăm mét.

Thắp điện thâu đêm khai thác vàng tại mỏ vàng Nà Làng (xã Lương Thượng) Không thấy biểu hiện khả nghi, theo sauchúng tôi chừng hơn chục km, chiếc xe chim lợn quay đầu. Đêm rừng vắng lặng.Sương đêm thốc ra từ những nách đường lạnh cóng.

Gió núi mang theo tiếng máynổ khô khốc, lúc xa lúc gần, nhưng không thể trộn lẫn với tiếng động cơ xe.Chúng tôi đang sắp tiếp cận một điểm khai vàng trắng đêm như thế…

Đến địa phận bản Nà Làng,xã Lương Thượng, khung cảnh tấp nập, rộn ràng chưa từng có hiện ra trước mắt:hàng chục chiếc xe tải chở đất, 5 – 6 chiếc máy xúc, hệ thống sàng tuyển… đangcùng lúc vận hành.

Rất nhiều công nhân đangmiệt mài làm việc dưới đêm. Điện thắp sáng cả một vệt rộng ở khai trường đượckéo ra từ trạm điều hành. Trên những chiếc máy xúc, đèn pha sáng chói hắt tứphía theo hướng xe di chuyển.

Ngần ấy chiếc máy cùng hoạtđộng đã xé toác cảnh yên bình, vắng lặng về đêm của vùng rừng yên tĩnh. Khaitrường này rộng cả chục ha, và nằm trọn vẹn trong một thung lũng khá bằng phẳng.

Công trường khai thác vàng mỏ Nà Làng vào ban ngày Tiếp tục đi sâu vào trong, đến địa phận xãLạng San (huyện Na Rỳ), tại một điểm có tên Nà Diệc, hình ảnh tương tự diễn ratrước mắt, chỉ có số lượng máy xúc là ít hơn, và không có xe tải chở đất. Khaitrường này bó hẹp trong phạm vi một khúc sông. Khoảng hơn chục người đàn ôngđang làm việc về đêm…

Rất dễ nhận biết những bãivàng như thế này, bởi dọc sông Bắc Giang rất ít khu dân cư sinh sống.

Các chủ bưởng dựng lán trạidọc theo các khúc sông, và tiến hành đào ao, đánh ục để moi vàng theo dạng “cuốnchiếu”, hết khúc này mới sang khúc khác. Ánh điện thắp sáng, tiếng động cơ máynổ… là những thứ không thể giấu được!

Buổi sáng ngày hôm sau khiquay trở lại, chúng tôi được biết khai trường quy mô, náo nhiệt tại xã LươngThượng đêm qua thuộc bản Nà Làng, và là dự án được cấp cho DN Hùng Dũng Hamico –một DN lớn chuyên về khai khoáng, chế biến tre, gỗ của Bắc Kạn.

Diện tích mỏ cấp cho đơn vịnày trên 19ha, trong đó nhiều diện tích là đất nông nghiệp. Thời hạn khai tháclà 3 năm, thời gian khai thác thực hiện theo đúng quy định pháp luật về giờ làm(ngày 8 tiếng). Tuy nhiên, DN này vẫn làm thâu ngày đêm.

Ông Nguyễn Công Tiệu, ngườidân sống liền kề với khai trường cho biết: từ khi DN này về, cả bản mất ngủ vìtiếng máy chạy suốt ngày đêm. Tuy nhiên, không ai dám kêu ca và không biết kêuca với ai, vì được biết mỏ này do nhà nước cấp.

Cũng theo ông Tiệu, nămnay, năng suất lúa của bản có nguy cơ giảm nhiều, cây lúa ra hoa mà không chịucúi (vào hạt) vì thiếu nước tưới tiêu do đơn vị đào vàng chặn dòng.

Trao đổi với VietNamNet, ông Hứa Văn Tuấn – Trưởng phòng nhân sự công ty Hùng Dũng (đơn vị khai thác mỏ vàng Nà Làng) cho biết: cty được cấp mỏ, có giấy phép hẳn hoi. Việc khai thác cả ngày đêm đó là việc của doanh nghiệp do phân chia theo ca kíp.

“Chúng tôi không thấy đơn từ kiện cáo gì, nếu có chúng tôi đã giải quyết đơn thư!”.

Về khía cạnh này, Phó chủ tịch UBND tỉnh Bắc Kạn, ông Nguyễn Văn Du thẳng thắn: “Ai nói với các anh như thế? Ai cho phép DN khai thác cả đêm? Chúng tôi chỉ cho phép làm theo luật lao động, ngày làm 8 tiếng. Họ làm như vậy là sai rồi!” ghế văn phòng.

Kiên Trung

Xem Thêm :